Lachen gieren brullen

Cabaretiers en stand-up comedians: er zijn er onderhand meer van dan postbodes. Havana zocht uit om wie en wat studenten echt in een deuk liggen. Lama kan iedereen worden, de humordominee heeft afgedaan en de moslimgrap kent strenge regels. 'Snijdt Freek de Jonge zijn tong uit!'

© Hans van Vinkeveen


Weet je hoe Chinezen een naam aan hun baby geven? De vader smijt de wokpan op de keukenvloer. Dat geluid, zo heet het kind: Ping Kling of Klang Pang. Cheng hoe heet jouw kind? Tang Fang Kang Peng Kadang Po Peng Patototim. Hoe dat zo? Toen ik de pan gooide, stond ik bovenaan de trap.
De conference 'Chineze namen', een klassieker, is van Najib Amhali. Amhali komt als de onbetwiste nummer één uit Havana's poll over het lachgehalte van de huidige cabaretiers en stand-uppers. Hij ligt goed bij zowel de allochtone als autochtone student. De reden: Najib pakt iedereen ongeacht zijn afkomst aan, maar hij kent zijn grenzen. Op afstand wordt hij gevolgd door de minder voorzichtige Hans Teeuwen en daaronder een brede middenmoot met Theo Maassen, Jochem Meyer, Javier Guzman, Jan Jaap van der Wal, Guido Weijers en de Lama's.
Opvallend is het grote aantal humoristen dat genoemd is, de teller liep op tot bijna vijftig namen. Er zijn onderhand meer humoristen dan postbodes. De wet van de kijkcijfers is hier debet aan, denkt Aimée Kersten, docent Media en Informatie Management. 'De lach scoort op televisie, net als de traan trouwens.' Een andere reden zijn de vele zenders, waarbij de publieke omroep het cabaret voor zijn rekening neemt en de commerciëlen mikken op afzeikhumor in reality-series en leukdoenerige presentatoren. Ook wijst Kersten op het Lama-effect. Hun improvisatiehumor is zo laagdrempelig dat de verleiding met name bij jongeren groot is zich er zelf aan te wagen.

Stuntelige seks
Jammer, maar slechts een handvol vrouwelijke humoristen wordt grappig gevonden. 'Als er al mensen zijn die om cabaretières lachen dan zijn het moeders om Brigitte Kaandorp', zegt Janneke Essen (20), eerstejaars MIM, een beetje gemeen. Mogelijk ligt dit publiek de inmiddels zwangere Claudia de Breij beter, want zij wordt nu 'extreem ongrappig' gevonden. 'Ze doet altijd mensen na met dezelfde, euheuheu, mannenstem.' Sarah Kroos is een irritant wicht, omdat ze grof is en 'voortdurend in haar eigen tieten zit te knijpen.' Het leermoment: vrouwelijke komieken moeten geen mannen nadoen. Pak het anders aan en doe als Plien & Bianca. Nu we toch aan het generaliseren zijn: Mannen houden meer van het leedvermaak van Jack Ass en Southpark. Vrouwen lachen meer om getob met kinderen, stuntelige seks en domme huisvaders.
Voor allochtonen is Najib Amhali het absolute humoridool. Najib is een van de weinige humoristen waarvan een moslimgrap geaccepteerd wordt. Een typerende opmerking: 'Bij een Nederlandse komiek zou het al snel discriminatie genoemd worden. Zo van: hij lacht mijn landgenoten uit, die fascist.' De etnische grap ligt gevoelig en kent strenge regels. Not done zijn grappen over de profeet en iemands moeder, vertelt Yassir Ben Ali (19), eerstejaars Commerciële Economie. Met moppen over seks en alcohol moet je ook niet bij hem aankomen. Maar goed aangepakt mag het, een grap over de islam.

Slaapliedje
Het leuke aan Amhali's grappen is volgens Yassir de herkenbaarheid. Hij kan de sketch over 'het busje van de vader' bijna niet van het proesten uitvertellen. Najib helpt zijn vader met het busje inparkeren. Achteruit, achteruit, doordraaien, stop. Het gaat fout: boem, hij knalt op een andere auto. ' Wij hadden allemaal een oud busje om mee op vakantie naar Marokko te gaan. Er telde maar één ding: er moesten zoveel mogelijk spullen in kunnen.' Volgens Yassir lachen Marokkanen om andere grappen dan Nederlanders. Hij geeft als voorbeeld een opvoedgrap van Najib. 'Zijn moeder zingt krijzend een slaapliedje. Om haar te laten ophouden zegt hij: "ik slaap, ik slaap al." Slaapliedjes zingen is bij ons geen gebruik. Met al die kinderen is je moeder de hele avond bezig. Het was altijd van huppekee, het bed in en slapen.'
Uit de poll blijkt dat humor generatiebepaald is. Volgens Tom Lether (20), eerstejaars Technologische Informatica, houden tieners van hele harde humor. 'Het komt uit de straattaal: iemand belachelijk of kapotmaken.' Hij vindt het gevloek en gescheld een verarming van het cabaret. Het is leuk doen, net als poep roepen op een podium, want het publiek lacht toch wel. 'Leuk zijn is anders. Je vertelt een mooi en subtiel verhaal waarmee je de zaal blauw krijgt. In het begin was grappigheid trouwens bijzaak in het cabaret.' Wat de studentensmaak qua hardheid betreft, is er geen eenduidig beeld. De humor van Hans Teeuwen lijkt een ijkpunt. Enerzijds zij er veel liefhebbers van zijn harde grappen, anderzijds is er een grote groep die hem te ver vindt gaan.

Joker
Een nieuwe loot aan de humorstam is de improvisatiehumor van stand-uppers, waarvan de Lama's het bekendst zijn. Het grappige aan deze humor is de onvoorspelbaarheid ervan, vinden studenten. Terwijl je bij een cabaretier steeds hetzelfde programma en uitgedachte grappen kunt verwachten, kan er hier van alles fout gaan. Het komische effect komt doordat de komieken elkaar niet snappen of al dan niet opzettelijk voor lul staan. Improviseren maakt school, ook letterlijk: het gebeurt volop op de middelbare scholen, merkt docent Kersten. Wat haar intrigeert, is dat jongeren zich tegenwoordig minder schamen om af te gaan. 'Misschien zijn sterren als Britney Spears en Amy Winehouse hierin een voorbeeld. Bovendien komen mensen die voor joker staan authentiek over. Daar draait het momenteel om in de samenleving. Kijk maar naar Boer zoekt vrouw.' Of er met al die komieken ook meer gelachen wordt en we momenteel in een humorcultuur leven, betwijfelt Kersten. Lachen is van alle tijden. 'Je kunt stellen dat omroepen als de Tros en SBS groot zijn geworden door het platte vermaak van André van Duin en programma's als Te Land, Ter Zee En In De Lucht. Van de andere kant: we leven in turbulente tijden. Dan is de behoefte aan vrolijke afleiding misschien groter.'
Tot slot een droevige conclusie uit de poll. De oude generatie komieken wordt door de jongeren afgeserveerd. Op een enkele Van 't Hekfan na worden ze bestempeld als ongrappig of, nog erger, helemaal niet genoemd. Enkele typerende quotes: 'Snijdt Freek de Jonge zijn tong uit.' 'Bert Visscher moet verplicht aan de ritalin.' 'Youp van 't Hek mag alleen optreden in bejaardenhuizen.' Kersten: 'Dat komt omdat dit allemaal dominees zijn. Jongeren hebben geen boodschap aan mensen die uitleggen hoe de wereld in elkaar zit. Dat zoeken ze zelf wel uit.' Het doek valt kortom voor de humordominee.
*****

De vijf populairste humoristen (onder hogeschoolstudenten):

1. Najib Amhali
2. Hans Teeuwen
3. Jochem Meijer
4. Theo Maassen
5. Javier Guzman


Klassieker 1: De bakfietsimam: over justitie
Zingende kinderen: 'De bakfietsimam, de bakfietsimam, daar komt hij al aan.' Najib (verkleed als poppenkastimam): 'Kinderen schoenen uit. Vandaag wij praten over justitie. Wie heeft een vraag?' 'Wat is shariah?' 'Islamitische wetgeving, heel rechtvaardig. Heb je gestolen hand eraf, steel je nog een keer: andere hand eraf.' 'Waarom steekt iedereen over als er een groepje Marokkaanse jongens aankomt?' 'Omdat Marokkanen lekker breed lopen, en zeggen: wotsdatmetjou!, wotkijkjij!' 'Waarom hebben Marokkanen geen humor?' 'Hoe bedoel je? Ik heb hartstikke veel humor. Er komt een vrouw bij de dokter, goeie mop, hoezo geen humor, wij hebben hartstikke veel humor, stil jij, ga jij maar naar huis!'
(Uit: De bakfietsimam, Najib Amhali)

Klassieker 2: Alle vrouwen
'Ik vind, eigenlijk, over het algemeen, alle vrouwen KUTHOEREN. Allemaal! Met 'n vagina. Hejje al wel 's goed bekeken de vagina? Ziet er toch niet uit? Met 'n menstruatie, nee dah moet dan elke maand weer huppakee menstruatie, alsof 't godverdomme niks kost! En goor dat dat is! GOOR! En dan op 'n gegeven moment dan zijn ze zwanger, da's helemaal goor! Zo'n toeter! En dan in een keer zo, FLAP, een hoop water en dan BLEEEHH! Of ze menstrueren nooit meer en da's 't ergste wat er is, dan zijn ze in de overgang. En da's goor hè, vrouwen in de overgang, die zweten... zweten... overal hè, verlept verlept lijf.'
(Uit: Dat dan weer wel, Hans Teeuwen)


Klassieker 3: Coca Cola
'Soms als ik zit te genieten van mijn blikje Coca Cola, zijn er altijd van die mensen die weer wat negatiefs moeten melden. Zo van euh: "Theo, weet je dat daarin meer dan 27 suikerklontjes zitten?"Ach kom op man, hou je bek! Laat me effe genieten van dit moment. De volgende keer als hij ligt te neuken ga ik er ook bij staan. Zeg, weet jij dat zij voor meer dan zeventig procent uit water bestaat?'
(Uit: Funktioneel naakt, Theo Maassen)
 

terug